ORIGIN Architecture & Engineering

Cut image

Stadhuis van Antwerpen

Het stadhuis werd gebouwd in 1565 in Florisstijl, een stijl die sterk werd beïnvloed door de Italiaanse Renaissance. Veel decoratieve afwerkingen stammen uit de 17de en 18de eeuw, maar de meest beeldbepalende ingrepen werden in de 19de eeuw uitgevoerd. De overkapping van de binnenkoer in 1884 en de daarbij horende aanpassingswerken aan het interieur vormen vandaag de meest aanwezige historische laag van het gebouw. Dat het gebouw sinds 1565 gebruikt wordt als stadhuis en dat dit een grote invloed heeft op de gebruikte iconografie in het interieur geeft het gebouw een grote immateriële waarde.

De rode draad doorheen de geschiedenis van het stadhuis is de uiting van de macht van de stad. Deze context van stedelijke representatie spoorde aan tot het gebruik van de Florisstijl in de 16de eeuw en de neo-Vlaamse Renaissancestijl in de 19de eeuw. Het huidige project wil een nieuwe, evenwaardige laag toevoegen aan het gebouw binnen dit kader.

De restauratie vertrekt van een grote waardering van de ‘gelaagde samenhang’ van het gebouw. De verschillende in het verleden uitgevoerde interventies vormen een harmonieus geheel dat we willen respecteren. Hierbij vormt de staat in 1884, na de toevoeging van de glas-in-lood-koepel door stadsarchitect Pieter Dens, de “baseline”. Waar toch minderwaardige ingrepen gebeurd zijn (omwille van materiaalkeuze, beperkte uitvoeringskwaliteit,…) grijpen we de kans aan om verbeteringen uit te voeren. 

Dit kan gaan om kleine elementen, zoals schakelaars en plinten maar ook om grote ingrepen: zo wordt de betonnen trap in de noordvleugel, die in de jaren 1950 werd geplaatst zonder veel gevoel voor het ritme van het gebouw, vervangen door een nieuwe, die het moet toelaten de tweede verdieping beter te ontsluiten en meer licht naar de eerste verdieping te trekken.

Voor de gevels gaan we uit van het herstel van schade om de strakke Renaissance-esthetiek terug zuiver te maken. 

Enkele jaren geleden ontstond het idee om alle kabinetten, die nu verspreid zijn over verschillende panden op de Grote Markt, terug onder te brengen in het stadhuis en het herwaarderen van het gebouw als centrum van stedelijke macht. Een restauratie van het iconische exterieur en de waardevolle interieurs maken integraal deel uit van deze  opdracht.

Uit het historisch onderzoek blijkt dat de gelijkvloerse verdieping origineel dienst deed als commerciële ruimte. Deze functie zal hersteld worden. Ook het originele ritme van de diepe ruimtes met tonggewelven wordt teruggebracht.

Op het Schoon Verdiep en de Eerste Verdieping worden waardevolle decoratieve elementen gerestaureerd. Deze niveau’s krijgen een bijkomende museale verlichting. Technieken worden toegevoegd om de interieurs te beschermen bij een frequenter publiek gebruik van de ruimtes.

Op de tweede, momenteel leegstaande verdieping, worden kabinetten ingericht. Om dit niveau op een eigentijdse manier ‘evenwaardig’ te maken aan de andere niveaus, worden 2 grote dakkoepels toegevoegd. Net zoals op het Schoon Verdiep zal kunst een belangrijk onderdeel van het interieur worden. Er werd aan kunstenares Germaine Kruip gevraagd een bijdrage te leveren.

Kelder en zolder worden ingezet voor het verdelen van technieken, die een goed klimaat voor gebruiker en interieurdecoratie moeten bewerkstelligen.

De Maatschap « Huis van de Stad » bestaat uit zeven partners. Alle disciplines (renovatie, restauratie, stabiliteit, technieken, bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid) worden van bij de start betrokken om een optimale integratie te bekomen. Zo realiseren we een project op maat van de draagkracht van het monument, maar ook een project dat de functionaliteit van het gebouw verbetert en zo haar levensduur verlengt. Deze functionaliteit, die al meer dan 450 jaar stand houdt, is immers een grote troef en quasi een unicum in de wereld.

Verder is het de ambitie van de bouwheer om een BREEAM-certificaat te krijgen voor zijn gebouw na oplevering. Dit certificaat wordt gegeven aan gebouwen die inspanningen doen om ‘duurzaam’ te zijn. Hierbij is ‘duurzaamheid’ een breed begrip : dit gaat van het beperken van de energievraag, over een gezond klimaat voor de gebruikers tot het versterken van de ecologische omgeving door bijvoorbeeld het gericht plaatsen van bijenkasten op zolder.

Tijdelijke vereniging

‘Maatschap Huis van de Stad’:

Restauratiestudies

Origin architecture & engineering

Architectuurstudies

HUB en Bureau Bouwtechniek

Stabiliteit

BAS

Studies technische uitrustingen

RCR

Bouwtechnische studies en akoestiek

Daidalos

Brandbeveiliging

FPC

Kunstintegratie (onderaanneming)

Germaine Kruip

Ligging

Grote Markt 1

2000 Antwerpen

Andere tussenkomende partijen

Bouwheer

Stad Antwerpen

Contactpersonen

Mr. Tom Geenen

Gebruikers

De politieke instanties van Stad Antwerpen